Primeur voor België: unieke hartklep-reparatie in AZ Sint-Jan

Voor het eerst konden artsen in ons land een defecte hartklep repareren zonder dat hiervoor een openhartoperatie nodig was. Het cardiologieteam van AZ Sint-Jan, onder leiding van dr. Jan Van der Heyden en dr. Philippe Debonnaire, opereerde op 19 november 2020 een 83-jarige vrouw aan haar rechterhartklep (de tricuspidalishartklep). Dr. Van der Heyden legt uit hoe zijn team dit aangepakt heeft en waarom de nieuwe techniek in het voordeel speelt van de patiënt.

Wat zijn de symptomen en gevolgen van een defecte hartklep?

Het meest voorkomende symptoom is dat de patiënt kortademig wordt en te weinig lucht krijgt. Iets wat vooral aan het licht komt tijdens inspanningen. Ook zal de persoon in kwestie vaak vocht beginnen vasthouden. Dat begint meestal in de enkels, maar het vocht kan uiteindelijk in de longen terechtkomen. Dit kan levensbedreigend zijn, waardoor een opname in het ziekenhuis noodzakelijk is.

Openhartoperatie versus de nieuwe techniek via een katheter

Nadelen van een openhartoperatie

Als iemand een defecte hartklep had, was een openhartoperatie tot voor kort de enige mogelijke oplossing. Het nadeel hiervan is echter dat het hart tijdelijk moet stilgelegd worden. De functie van het hart wordt tijdens de operatie overgenomen door een hartlongmachine. Dat houdt mogelijke risico’s in voor de patiënt:

1
Minder doorbloeding van de hersenen
2
Kleine bloedklontertjes in de hersenen
3
Ingrijpend voor mensen met een zwak hart. Het hart moet weer op gang gebracht worden na de operatie. Bij mensen met een slechte hartfunctie kan dat soms problematisch zijn.
4
Lange revalidatie. Het dichtgroeien van de borstkas na de operatie duurt meestal zo’n 3 à 4 weken.

Vandaar dat men naar alternatieven is beginnen zoeken en zo is men bij een nieuwe techniek uitgekomen: de kathetertechniek.

Hoe werkt de nieuwe techniek?

Dankzij de kathetertechniek kan een defecte hartklep gerepareerd worden op een minder ingrijpende manier. De cardioloog schuift via de lies een katheter door de ader of slagader tot bij het hart. Door de katheter kan de arts vervolgens een nieuwe hartklep of een speciale clip inbrengen om de defecte hartklep te vervangen of te herstellen.

dr. Philippe Debonnaire en dr. Van der Heyden

Is het eenvoudiger dan een openhartoperatie?

De kathetertechniek vergt de nodige ervaring van het team. Bij een openhartoperatie ziet de chirurg de defecte hartklep met het blote oog doordat de borstkas wordt opengemaakt. Terwijl hij of zij zich bij de kathetertechniek moet baseren op beelden die de echografist maakt van het hart. We krijgen dus nooit een rechtstreeks zicht op de hartklep. Ervaring is met andere woorden cruciaal om de ingreep succesvol te kunnen uitvoeren. De echografist moet enerzijds goede beelden kunnen maken en de interventiecardioloog moet de beelden ook correct kunnen interpreteren.

De voordelen van de kathetertechniek

1
Hart van de patiënt moet niet stilgelegd worden. De operatie gebeurt terwijl het hart van de patiënt zelfstandig blijft pompen.
2
Minder zware revalidatie. 60 tot 70% van de patiënten kan de volgende dag alweer naar huis en is in staat om zichzelf te verzorgen.

Hoe komt België aan deze primeur?

Dr. Jan Van der Heyden had al ervaring met een gelijkaardige behandeling van de linkerhartklep (de mitralishartklep). In 2009 voerde hij als 1 van de eersten in Europa een reparatie uit van deze linkerhartklep via de kathetertechniek. Op 19 november 2020 opereerde zijn team een 84-jarige vrouw succesvol aan haar rechterhartklep (de tricuspidalishartklep) via een gelijkaardige kathetertechniek.

Voor wie is de nieuwe techniek interessant?

De kathetertechniek is in het bijzonder interessant voor oudere patiënten en/of patiënten met een slechte nierfunctie of een mindere pompfunctie van het hart. Zij kunnen om die reden vaak niet meer aan de hartlongmachine gekoppeld worden. Een openhartoperatie is te risicovol en voor hen is de kathetertechniek dus een mooi alternatief.

Wat is de ambitie van AZ Sint-Jan?

We willen zoveel mensen behandelen met de kathetertechniek. Zeker de patiënten voor wie een openhartoperatie geen optie is en die daardoor enkel op medicatie aangewezen zijn. In hoeverre we onze ambitie kunnen realiseren, hangt echter ook af van de terugbetaling van de operatie. Voorlopig is die terugbetaling er nog niet, waardoor het als ziekenhuis een flinke investering is om de techniek aan te bieden. We willen namelijk niet dat de patiënt voor die kosten moet opdraaien.

Ook willen we onze ervaring blijven delen met andere centra in de wereld. Door de coronacrisis moet dit tijdelijk vanop afstand gebeuren via videobeelden. Op die manier is het bijvoorbeeld mogelijk dat een expert vanop afstand een operatie volgt in ons ziekenhuis en ons begeleidt. Of omgekeerd: dat wij vanop afstand onze kennis delen met andere artsen.